Een hellend dak begint volgens de meeste bronnen bij 20 graden, terwijl een plat dak tot 10 graden loopt. De opbouw telt 5 lagen: gebint, onderdak, tengellatten, panlatten en de dakbedekking. Een helling van 20 graden komt overeen met 36 procent.
Op deze pagina staat vanaf hoeveel graden een dak hellend heet, wat er in de zone daartussen gebeurt, hoe de opbouw laag per laag werkt, wat het onderdak doet, welke soorten hellende daken er bestaan, waarin een spantendak van een gordingdak verschilt, en wat de bedekking bij storm op haar plaats houdt.
Waarvoor heb je een dakwerker nodig?
Een dakwerker nodig hebben begint bij het soort werk. Kies hieronder wat bij jouw dak hoort, dan zie je meteen de richtprijs die verderop op deze pagina staat.
Selecteer hierboven een werktype om de richtprijs te zien.
Vanaf hoeveel graden is een dak hellend?
Vanaf 20 graden is een dak hellend volgens de bronnen die op deze zoekterm ranken. Dezelfde bronnen noemen een plat dak een dak met een helling tot ongeveer 10 graden. Tussen die twee getallen ligt een zone van tien graden die geen van beide definities dekt.
Dat is geen woordenspel maar een praktisch probleem. Een dak van 15 graden krijgt vaak de opbouw van een hellend dak, terwijl het water er zich gedraagt zoals op een plat dak.
Bij weinig helling stroomt water traag af en waait regen makkelijker onder de overlapping van de pannen. Een lessenaarsdak met 15 graden zit midden in die zone, en juist daar vraagt het onderdak extra aandacht.
Hoe reken je graden om naar procent?
Graden om naar procent rekenen gebeurt met de tangens van de hoek, maal honderd. Een helling van 45 graden komt zo uit op 100 procent, wat betekent dat het dak per meter even veel stijgt als het opschuift. De vijf gangbare waarden staan hieronder opgesomd.
| Helling in graden | Helling in procent | Waar je dit tegenkomt |
|---|---|---|
| 10 graden | 18% | De bovengrens van een plat dak. |
| 15 graden | 27% | Een flauw lessenaarsdak, midden in de zone zonder definitie. |
| 20 graden | 36% | De ondergrens van een hellend dak. |
| 30 graden | 58% | Gangbaar bij rijwoningen met een zadeldak. |
| 45 graden | 100% | Een steil zadeldak. Per meter stijgt het dak een meter. |
Hoeveel lagen telt de opbouw van een hellend dak?
Vijf lagen telt de opbouw van een hellend dak, van binnen naar buiten gerekend. Elke laag heeft een eigen taak, en de meeste lekken ontstaan doordat er een ontbreekt of verkeerd om zit. De vijf lagen staan hieronder in volgorde.
- Ten eerste het gebint. De houten constructie van spanten of gordingen met kepers, die het gewicht naar de muren brengt.
- Ten tweede het onderdak. Een doorlopend membraan of plaat over de kepers, dat water opvangt dat langs de pannen binnenwaait.
- Ten derde de tengellatten. Latten in de richting van de helling, op het onderdak. Ze maken de luchtspouw waarin alles kan drogen.
- Ten vierde de panlatten. Horizontale latten waarop de pannen haken. De afstand ertussen volgt uit het formaat van de pan.
- Tot slot de dakbedekking. Pannen, leien of platen, die het meeste water tegenhouden en de rest doorgeven aan het onderdak.
De isolatie zit in die stapel tussen of boven de kepers, afhankelijk van de gekozen methode. Welke dikte daarvoor nodig is en welke premie eraan hangt, staat bij de diktetabel op de dakisolatiepagina.
De technische achtergrond bij elk van deze lagen staat bij het vakgebied hellende daken van Buildwise, het onderzoeksinstituut van de Belgische bouwsector.
Wat doet het onderdak onder de dakpannen?
Onder de dakpannen vangt het onderdak op wat er langs de pannen door komt. Bij slagregen met wind waait water tegen de helling in, onder de overlapping door, en dat gebeurt op elk pannendak. Het onderdak leidt dat water naar de goot.
Zeven van de negen pagina's die op deze zoekterm ranken noemen het onderdak, maar bijna geen enkele legt uit waarom de laag eronder even belangrijk is. De tengellatten houden het onderdak en de pannen uit elkaar.
Zonder die spouw ligt het onderdak tegen de pannen aan en kan het vocht nergens heen. Dan blijft de constructie vochtig, ook wanneer er geen enkele pan gebroken is.
Welke soorten hellende daken bestaan er?
Vijf soorten hellende daken komen in Belgie het vaakst voor, en ze verschillen vooral in het aantal dakvlakken. De vorm bepaalt hoeveel kepers, kilgoten en aansluitingen er nodig zijn, en dus ook de prijs. De vijf vormen staan hieronder opgesomd.
| Vorm | Aantal dakvlakken | Waar je hem tegenkomt |
|---|---|---|
| Zadeldak | Twee, in omgekeerde V | Veruit het gangbaarst bij rijwoningen. Doorgaans 38 tot 45 graden. |
| Lessenaarsdak | Een enkel vlak | Aanbouwen, garages en moderne woningen. Vaak flauw, rond 15 graden. |
| Schilddak | Vier, met schuine zijkanten | Vrijstaande woningen. Meer kilgoten, dus meer detailwerk. |
| Tentdak | Vier, samenkomend in een punt | Vierkante gebouwen en torentjes. |
| Mansardedak | Vier, met een knik halverwege | Oudere herenhuizen. De knik maakt de zolder bruikbaar als verdieping. |
Hoe meer vlakken, hoe meer randen waar twee vlakken samenkomen. Die kilgoten en hoekkepers zijn het werk waar de uren in kruipen, niet het vlakke midden.
Wat is het verschil tussen een spantendak en een gordingdak?
Een spantendak en een gordingdak verschillen in de manier waarop het dak zijn gewicht draagt, en dat bepaalt of je zolder bruikbaar is. Bij een spantendak doet elke spant dat zelfstandig. Bij een gordingdak dragen horizontale balken de kepers.
Vier van de negen rankende pagina's noemen de gording, maar het praktische gevolg komt er zelden bij. Dat gevolg is de zolder.
- Bij een spantendak staat de zolder vol. De schuine en horizontale schoren van elke spant lopen dwars door de ruimte. Zolder inrichten vraagt dan zwaar constructiewerk.
- Bij een gordingdak blijft de zolder open. De gordingen lopen langs de randen en in de nok, waardoor de ruimte ertussen vrij blijft.
- Een spantendak staat sneller. De spanten komen kant-en-klaar en worden op de muurplaat gezet, wat de plaatsing korter maakt.
- Een gordingdak vraagt meer timmerwerk. Het wordt grotendeels ter plaatse gemaakt, en dat kost uren.
Bij een renovatie is dit zelden nog een keuze. Wil je later de zolder bewonen, dan is het wel het eerste wat je op zolder gaat bekijken, nog voor de isolatie.
Wat houdt de dakbedekking op zijn plaats bij storm?
Stormhaken houden de dakbedekking op zijn plaats bij storm, samen met de manier waarop de pannen in elkaar grijpen. Geen van de negen rankende pagina's behandelt dit, terwijl het bij elke storm in het nieuws komt. Wind duwt een dak namelijk niet omlaag maar trekt eraan.
Over een hellend dakvlak versnelt de lucht, en daardoor ontstaat er onderdruk boven de pannen. Die zuigt de pan omhoog uit haar bed.
Aan de randen en bij de nok is dat effect het sterkst. Daar horen de pannen dus mechanisch vast te zitten, met een haak of een schroef, en niet alleen op hun gewicht te liggen.
Waar dient een vogelschroot voor?
Lucht doorlaten en tegelijk vogels buiten houden, daar dient een vogelschroot voor. Hij sluit de opening onder de eerste rij pannen af zonder de luchtspouw te blokkeren. Vogels en knaagdieren zien diezelfde opening namelijk als een ingang.
Ook dit onderwerp komt op geen enkele rankende pagina voor. Toch is een nest tussen de pannen en het onderdak een klassieke oorzaak van een verstopte goot en van schade aan de isolatie erachter.
Wat kost een hellend dak?
Een hellend dak kost tussen €75 en €130 per m² voor de dakbedekking, inclusief plaatsing en btw. Waar je in die vork uitkomt, hangt af van het materiaal en van het aantal aansluitingen. De volledige uitsplitsing staat elders.
Welk materiaal op welke helling past en hoelang elk materiaal meegaat, staat bij alle dakbedekkingen op een rij. De prijzen per werksoort staan in de prijstabel voor dakwerken.
Twijfel je over de staat van je gebint, bezorg ons dan een foto vanop de zolder en de leeftijd van de woning. Aan het houtwerk zie je sneller wat een dak nog waard is dan aan de pannen.
Wat een standaardopbouw niet zegt over jouw dak
De lagen op deze pagina beschrijven hoe een hellend dak vandaag gebouwd wordt. Een ouder dak zonder onderdak is daarmee niet gebrekkig gebouwd, want dat was destijds de gangbare manier.
Het verschil telt pas op een ander moment. Zodra de dakbedekking eraf gaat, is een onderdak toevoegen een kleine meerkost, en achteraf een groot werk.
Deze pagina beslist evenmin welk materiaal erop komt of wat de kap kan dragen. Dat eerste staat bij de vergelijking per materiaal, het tweede bij de draagconstructie van een dak.
Veelgestelde vragen over hellende daken
Vanaf hoeveel graden spreek je van een hellend dak?
De gangbare grens ligt op 20 graden, terwijl een plat dak tot ongeveer 10 graden loopt. De zone daartussen valt onder geen van beide definities, en juist daar vraagt het onderdak extra aandacht.
Wat is een hellend dak?
Een dak met twee of meer schuine vlakken, waarbij overlappende pannen of leien het water van boven naar beneden doorgeven. Dat werkt anders dan een plat dak, waar een doorlopende laag het water tegenhoudt.
Hoe maak je een hellend dak?
In vijf lagen, van binnen naar buiten: gebint, onderdak, tengellatten, panlatten en de dakbedekking. De tengellatten maken de luchtspouw waarin vocht kan drogen, en die laag wordt het vaakst vergeten.
Wat is het verschil tussen een spantendak en een gordingdak?
Bij een spantendak draagt elke driehoekige spant zelfstandig, waardoor de zolder vol schoren staat. Bij een gordingdak dragen horizontale balken de kepers en blijft de zolder open en bruikbaar.
Wat is de prijs van een hellend dak?
Reken op 75 tot 130 euro per m2 voor de dakbedekking, inclusief plaatsing en btw. Het materiaal en het aantal kilgoten en aansluitingen bepalen waar je in die vork uitkomt.